Hormonlu spiral (Mirena) Meme Kanseri Riskini Artırabilir mi?

Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) en güncel prospektüs bilgilerine göre, Hormonlu spiral (Mirena) rahim içi sistemi (RİA) kullanan kişilerde meme kanseri riski olabileceği belirtilmektedir. FDA, şu uyarıyı yapıyor:

“Hâlihazırda meme kanseri olan, daha önce meme kanseri geçirmiş olan veya meme kanserinden şüphelenilen kişiler; bazı meme kanserleri hormon duyarlı olduğu için Mirena dahil hormonal doğum kontrol yöntemlerini kullanmamalıdır.”

Prospektüs, Mirena kullanan bazı kişilerde spontan meme kanseri vakaları bildirildiğini aktarmaktadır. Ancak aynı zamanda, daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu da belirtir:

“Levonorgestrel salan bir RİA’nın meme kanseri riskiyle ilişkisini inceleyen gözlemsel çalışmalar artan riske dair kesin kanıt sunmamaktadır.”

Ana Terimler

• LNG: Levonorgestrel’in kısaltmasıdır. Levonorgestrel, progesteron hormonunun sentetik bir formudur.

• RİA (Rahim İçi Araç/Sistem): Küçük, T şeklinde plastik bir cihazdır. Doktor tarafından rahme yerleştirilir ve LNG salar.

Mirena, LNG salan bir RİA’dır. Hem doğum kontrolü hem de tıbbi nedenlerle kullanılabilir. Serviks mukusunu kalınlaştırarak spermin yumurtaya ulaşmasını engeller, rahim iç tabakasını inceltir ve bazı kişilerde yumurtlamayı kısmen baskılayarak fazla kanama ve diğer hormon kaynaklı sorunların yönetimine yardımcı olur.

Araştırmalar Ne Diyor?

Bazı araştırmalar sentetik progesteronu meme kanseri riskinin artmasıyla ilişkilendirse de, Mirena ve benzeri LNG salan RİA’ların meme kanseri riskine etkisi konusunda çalışmalar devam etmektedir.

• 2023 sistematik inceleme: LNG salan RİA’ların meme kanseri için risk faktörü olmadığını gösteriyor. Ancak araştırmacılar mevcut çalışmalar arasındaki tutarsızlıklara dikkat çekerek daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

• 2020 derleme: Özellikle ileri yaş kullanıcılarında LNG salan RİA’ların meme kanseri riskini artırabileceğini öne sürüyor.

• 2024 İsveç çalışması (514.719 kadın): LNG salan RİA kullanımını meme kanseri riskinde %13 artışla ilişkilendirirken endometriyal ve over kanser riskinde düşüş saptıyor.

• 2024 Danimarka çalışması: 15–49 yaş arası kadınlarda LNG salan RİA kullanımının meme kanseri riskini %14 artırdığını, ancak kullanım süresi uzadıkça riskin artmadığını gösteriyor.

Sonuç

Sentetik progesteronun etkilerini ve Mirena RİA’nın uzun vadeli sonuçlarını tam olarak anlamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Mirena RİA’nın sağladığı faydalar (etkili doğum kontrolü, adet kanamasında azalma vb.) bazı kişiler için olası risklerden daha ağır basabilir.

Meme kanseri açısından risk faktörleri olan kişiler için doktorlar hormonsuz doğum kontrol yöntemlerini veya farklı tedavileri değerlendirebilir.

Doğum kontrol yöntemi seçimi kişisel bir tercihtir. Sağlık geçmişinizi ve risk faktörlerinizi doktorunuzla konuşarak sizin için en uygun yöntemi belirleyebilirsiniz.

Tıbbi olarak gözden geçiren: Stacy A. Henigsman, DO — Yazan: Lana Barhum — Güncellenme tarihi: 1 Eylül 2025