Meme Kanseri Olmayan Fibroadenomlar Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Fibroadenom, memede oluşabilen yaygın bir iyi huylu (kanserli olmayan) kitledir. Daha büyük fibroadenomlar, cilt altında hareket eden sert veya lastiksi bir mermer gibi hissedilebilir.

Halk arasında fibroadenoma “meme faresi” de denebilir.

Fibroadenomu olan bir kişi, genellikle kitlenin kendisi dışında başka herhangi bir belirti yaşamaz. Fibroadenomun kansere dönüşme olasılığı çok düşüktür ve nadiren komplikasyonlara neden olur.

Bu makalede, fibroadenomların nedenleri, teşhisi ve tedavi yöntemleri ele alınmaktadır.

​

Fibroadenom Nedir?

Fibroadenom, memede gelişebilen iyi huylu bir tümördür. Doktorlar, bazı insanlarda neden geliştiğini tam olarak bilmemektedir. Kadınlarda yaygın olup, erkeklerde nadir de olsa görülebilir.

Fibroadenomlar, bez ve bağ dokusundan oluşur ve farklı boyutlarda olabilir. Bazıları o kadar küçüktür ki hissedilmezken, bazıları elle yapılan muayenede kolayca tespit edilebilir.

Eğer bir fibroadenom hissedilecek kadar büyükse, memede yuvarlak veya oval şeklinde bir mermer gibi algılanabilir. Kitle genellikle sert veya lastiksi bir yapıya sahiptir ve deri altında hareket ettirilebilir.

Bir kişide tek bir fibroadenom olabileceği gibi birden fazla da gelişebilir. Fibroadenomlar aynı boyutta kalabilir, büyüyebilir veya zamanla küçülebilir.

Doktorlar, fibroadenomları basit ve kompleks olarak iki gruba ayırır. Amerikan Kanser Derneği'ne (ACS) göre, basit fibroadenomlar mikroskop altında tek tip bir görünüme sahiptir. Kompleks fibroadenomlar ise genellikle daha büyük olup farklı özellikler taşır.

​

Nedenleri

Doktorlar, fibroadenomların kesin nedenini bilmese de, genetik faktörler ve üreme hormonlarına duyarlılığın etkili olabileceğini düşünmektedir.

Meme dokusu şunlardan oluşur:

• Lobüller: Süt üreten bezler

• Kanallar: Sütü meme ucuna taşıyan yapılar

• Bez, yağ ve bağ dokusu

Breast Cancer Now (BCN) adlı kuruluş, fibroadenomların bir lobülden geliştiğini ve zamanla üzerinin kanal ve bez dokusu ile kaplanarak sert bir kitle oluşturduğunu belirtmektedir.

​

Belirtiler

Fibroadenomlar genellikle ağrısızdır ve dokunulduğunda hassasiyet oluşturmaz. Çoğu kişi, kitle dışında başka bir belirti yaşamaz.

BCN'ye göre, fibroadenomlar adet döneminden önce hassas hale gelebilir. Ayrıca gebelik, emzirme veya hormon tedavisi sırasında büyüyebilir. Ancak hormon seviyeleri normale döndüğünde fibroadenomlar genellikle eski boyutlarına geri döner.

​

Teşhis

Amerikan Kanser Derneği'ne göre, fibroadenomlar büyükse doktorlar fiziksel muayene ile tespit edebilir. Şüpheli vakalarda teşhis koymak için şu görüntüleme testleri kullanılır:

• Mamografi

• Ultrason

• Her ikisi birden

Kesin teşhis için doktorlar genellikle biyopsi önerir. Bu işlemde, bölgeye lokal anestezi uygulanarak kitleden küçük bir doku örneği alınır ve laboratuvarda incelenir.

​

Tedavi Yöntemleri

Doktorlar, fibroadenomları şu yöntemlerle tedavi edebilir:

1. Lumpektomi (Kitle Çıkarma Ameliyatı)

Eğer fibroadenom anormal özellikler gösteriyorsa, cerrahi olarak çıkarılması önerilebilir. Lumpektomi adı verilen bu işlemde, meme dokusunda küçük bir kesik açılarak fibroadenom alınır.

Bu işlem, lokal veya genel anestezi altında gerçekleştirilebilir. Seçim, fibroadenomun özelliklerine ve bulunduğu yere bağlıdır.

ACS, 2 cm’den küçük fibroadenomların cerrahi olarak çıkarılmasını önermemektedir. Ancak büyüme eğilimi gösteren veya rahatsızlık veren fibroadenomlar için cerrahi seçenek düşünülebilir.

2. Vakum Destekli Eksizyon Biyopsisi (VAB)

Bu cerrahi olmayan yöntemde, lokal anestezi uygulandıktan sonra deride küçük bir kesi açılır. Daha sonra bir prob, vakum cihazına bağlanarak fibroadenomun emilmesini sağlar.

BCN’ye göre, bu işlem sonrası bölgede hafif ağrı veya morarma görülebilir. Nadiren meme dokusunda küçük bir çökme oluşabilir.

3. Kriyoablasyon

Bu yöntemde sıvı nitrojen kullanılarak fibroadenom dokusu dondurulur ve yok edilir. Ölü hücreler daha sonra bağışıklık sistemi tarafından temizlenir.

Doktorlar, kriyoablasyon sırasında ultrason veya BT taraması kullanarak işlemi yönlendirebilirler. Küçük bir kesi açılarak prob yerleştirilir ve fibroadenoma sıvı nitrojen uygulanır.

​

Komplikasyonlar

Fibroadenomlar genellikle komplikasyona neden olmaz. Ancak nadir de olsa, fibroadenomdan meme kanseri gelişmesi mümkündür. Bu risk, kompleks fibroadenomlarda basit fibroadenomlara kıyasla biraz daha yüksektir.

​

Görünüm ve Takip

Fibroadenomlar kansersizdir ve genellikle ciddi sağlık sorunlarına yol açmaz. Menopoz sonrası küçülme eğilimindedirler.

Menopoz öncesinde hormon dalgalanmalarına bağlı olarak fibroadenomun boyutu değişebilir. Bu durumda doktor düzenli takip önerebilir.

BCN, kişi daha önce fibroadenom teşhisi almış olsa bile, memesinde herhangi bir değişiklik fark ettiğinde doktoruna danışması gerektiğini belirtmektedir.

​

Sıkça Sorulan Sorular

Stres fibroadenoma neden olur mu?
Sağlık uzmanları, fibroadenomun kesin nedenini bilmemektedir.

Fibroadenom çıkarılmalı mı?
Genellikle fibroadenomlar zamanla küçülür ve kaybolur. Ancak büyük fibroadenomlar, çevredeki meme dokusuna baskı yapıyorsa doktorlar çıkarılmasını önerebilir.

Fibroadenomu olan kişiler hangi yiyecekleri tüketmemelidir?
Fibroadenom teşhisi konan kişilerin belirli gıdalardan kaçınması gerektiğine dair bir öneri yoktur.

​

Sonuç

Fibroadenomlar genellikle aynı boyutta kalır veya küçülür ve kişinin yaşamını olumsuz etkilemez. Çoğu insan, kitle dışında herhangi bir belirti yaşamaz.

Fibroadenomu olan kişiler genellikle ameliyata ihtiyaç duymaz. Ancak VAB veya kriyoablasyon gibi cerrahi olmayan tedavi yöntemleri düşünülebilir.

Fibroadenomun kansere dönüşme olasılığı son derece düşüktür.

Ancak meme dokusunda herhangi bir kitle tespit eden herkesin doktora başvurması önemlidir. Fibroadenomların teşhisi kolaydır ve erken tanı kişinin endişelerini giderebilir.

​

Kaynak:

Tıbbi inceleme: Dr. Priya Patel, MD
Yazan: Timothy Huzar ve Beth Sissons
Güncellenme tarihi: 17 Mart 2025