

Beslenme ve Meme Kanseri
Bu bilgiler, meme kanseriniz varsa, meme kanseri geçirdiyseniz veya meme kanseri riski yüksek biriyseniz, saÄŸlıklı beslenme seçimleri yapmanıza yardımcı olacaktır.
Meme Kanseri Risk Faktörleri
Bazı faktörler, bir kiÅŸinin meme kanseri geliÅŸtirme olasılığını artırabilir. Bu faktörlere risk faktörleri denir. Bazı risk faktörleri kontrolünüz altındadır, bazıları ise deÄŸildir.
DeÄŸiÅŸtirilemeyen risk faktörlerine örnekler:
-
Kadın olmak
-
İlk adet dönemini erken yaÅŸta görmek
-
YaÅŸlanmak
-
Ailede meme kanseri öyküsü bulunması (ailenizde baÅŸka kiÅŸilerin meme kanseri geçirmiÅŸ olması)
-
Meme kanseri riskinizi artıran belirli genlere (DNA) sahip olmak
DeÄŸiÅŸtirilebilir risk faktörlerine örnekler:
-
Fazla kilolu veya obez olmak (özellikle menopozdan sonra)
-
Fiziksel olarak aktif olmamak
-
Aşırı alkol tüketimi
-
Sigara içmek
Meme kanseri ve erkekler:
Erkekler de kadınlarla aynı risk faktörlerine sahiptir. Bu kaynaktaki diyet ve yaÅŸam tarzı önerilerinin çoÄŸu herkes için uygundur. Spesifik bilgiler hakkında sorularınız varsa saÄŸlık uzmanınıza danışın.
Sağlıklı Kilo Koruma
SaÄŸlıklı bir vücut ağırlığına ulaÅŸmak ve bunu korumak, genel saÄŸlık için yapabileceÄŸiniz en önemli ÅŸeylerden biridir. Fazla kilo ve aşırı vücut yağı, belirli kanser türleri, tip 2 diyabet, yüksek tansiyon ve kalp hastalığı gibi bazı hastalıklarla iliÅŸkilidir.
Menopoz sonrası fazla kilolu veya obez olan kiÅŸilerin meme kanseri riski daha yüksektir. AraÅŸtırmalar, meme kanseri tedavisi sırasında veya sonrasında çok fazla kilo almanın, kanserin geri dönme riskini ve diÄŸer kanserlere yakalanma riskini artırabileceÄŸini göstermektedir.
Vücut kitle indeksi (VKİ):
VKİ, kilonuzu boyunuza göre deÄŸerlendiren bir ölçüdür. SaÄŸlıklı bir VKİ, çoÄŸu yetiÅŸkin için 18.5 ile 24.9 arasındadır.
VKİ tablosu (örnek):
-
Zayıf: 18.5'in altında
-
Normal: 18.5 - 24.9
-
Fazla kilolu: 25.0 - 29.9
-
Obezite: 30.0 - 39.9
-
Aşırı obezite: 40.0 ve üstü
VKİ yalnızca bir saÄŸlık ölçütüdür; bel çevresi gibi diÄŸer ölçütler de hastalık riskini deÄŸerlendirmek için kullanılabilir.
Tedavi Sonrası Kilo Alımını Yönetme
Meme kanseri teşhisi ve tedavisinden sonra kilo almak yaygındır. Bunun nedenleri arasında şunlar bulunabilir:
-
Çok fazla kalori tüketmek
-
Fiziksel olarak aktif olmamak
-
Erken menopoza girmek
-
Depresyon ve anksiyete yaÅŸamak
-
Steroid ilaçların iÅŸtah artırıcı etkileri
-
Duygusal yeme alışkanlıkları
-
Yorgunluk veya bulantı gibi tedavi yan etkileri nedeniyle fazla yemek
Kilo aldıysanız, kilo vermek zor olabilir. Bu nedenle, tedavi sırasında saÄŸlıklı bir kiloda kalmaya çalışmak önemlidir.
Kilo alımını önlemek için ipuçları:
-
Dengeli bir diyet seçin (örneÄŸin, "Tabak Dengeleme" bölümüne bakın).
-
Düzenli egzersiz yapın.
-
Porsiyon boyutlarını kontrol edin.
-
Yemekleri bir tabaÄŸa koyarak yiyin; doÄŸrudan ambalajdan veya torbadan yemekten kaçının.
-
Televizyon izlerken veya telefonda konuÅŸurken yemekten kaçının.
-
Günde 8 bardak su için; kalorisi olmayan içecekleri tercih edin.
Tabak Dengeleme
SaÄŸlıklı beslenmeye çalışırken tabağınızdaki yiyeceklerin dengesi önemlidir. Tabağın üçte ikisi veya daha fazlası bitkisel gıdalardan oluÅŸmalıdır:
-
Sebzeler (özellikle niÅŸastasız sebzeler, örneÄŸin brokoli, ıspanak, mantar)
-
Tam tahıllar (örneÄŸin kahverengi pirinç, tam buÄŸday makarna)
-
Meyveler (örneÄŸin elma, portakal, yaban mersini)
Tabağın üçte biri hayvansal protein içerebilir:
-
Balık (somon, sardalya)
-
YaÄŸsız süt ürünleri (örneÄŸin yoÄŸurt)
-
Tavuk, hindi veya haftada 1-2 kez kırmızı et
Hayvansal protein yerine bitkisel protein (örneÄŸin fasulye, tofu) tercih edebilirsiniz.
Porsiyon Kontrolü
Bir porsiyon boyutu, yemeyi seçtiÄŸiniz miktardır. Bir servis boyutu ise standart bir miktardır ve bazen önerilen tüketim miktarını temsil edebilir.
Günümüzde, ÅŸiÅŸelenmiÅŸ, ambalajlı ve restoran yiyeceklerinin porsiyon boyutları oldukça büyümüÅŸtür. İşte bazı yiyeceklerin önerilen servis boyutları:
​
​

Günlük ölçüm ve porsiyon ipuçları:
-
Ölçüm kapları ve kaşıkları kullanarak porsiyonlarınızı ölçebilirsiniz.
-
İşte hatırlamanız gereken bazı yaygın ölçümler:
-
3 tatlı kaşığı = 1 yemek kaşığı
-
4 yemek kaşığı = ¼ su bardağı
-
8 ons = 1 su bardağı
-
2 su bardağı = 1 pint
-
Gıda Etiketlerini Anlamak
Gıda etiketlerini okumak ve anlamak, saÄŸlıklı yiyecek ve içecek seçimleri yapmanıza yardımcı olabilir. Etiketler, ÅŸu bilgiler gibi detayları içerir:
-
1 porsiyondaki eklenmiş şeker miktarı
-
1 porsiyondaki D vitamini ve potasyum miktarı
-
Porsiyon boyutu
-
1 porsiyondaki kalori miktarı
-
Günlük deÄŸer yüzdesi (örneÄŸin sodyum, lif, D vitamini için)
Etiketlerdeki bilgilere dikkat ederek daha saÄŸlıklı seçimler yapabilirsiniz.
Beslenme GünlüÄŸü Tutma
Yediklerinizi ve içtiklerinizi yazılı bir günlükte takip etmek, beslenme alışkanlıklarınızın farkında olmanıza yardımcı olur. Bu yöntem, ne zaman, ne ve neden yediÄŸinizi anlamanızı saÄŸlar. ÖrneÄŸin:
-
Gece geç saatte yemek yeme alışkanlığınızı fark edebilirsiniz.
-
Stresli veya sıkıldığınızda ne tür atıştırmalıklar seçtiÄŸinizi görebilirsiniz.
Beslenme günlüÄŸü tutmak, kilo ve beslenme hedeflerinize ulaÅŸma olasılığınızı artırabilir. GünlüÄŸünüzü, diyetisyeninizle paylaÅŸarak beslenme hedeflerinize daha kolay ulaÅŸabilirsiniz.
İyi bir günlük tutmak için ipuçları:
-
Yediklerinizi hemen not alın.
SaÄŸlıklı Kilo Yönetimi
SaÄŸlıklı bir vücut ağırlığına ulaÅŸmak ve bunu korumak, genel saÄŸlığınız için yapabileceÄŸiniz en önemli ÅŸeylerden biridir. Aşırı kilolu olmak ve fazla vücut yağına sahip olmak, bazı hastalıklarla, belirli kanser türleriyle, tip 2 diyabetle, yüksek tansiyonla ve kalp hastalıklarıyla iliÅŸkilendirilmiÅŸtir.
Menopozu geçirmiÅŸ ve kilolu ya da obez olan kiÅŸilerde meme kanseri riski daha yüksektir. AraÅŸtırmalar, meme kanseri tedavisi sırasında veya sonrasında çok fazla kilo almanın, hem meme kanserinin tekrar etme riskini hem de diÄŸer kanserlerin riskini artırabileceÄŸini göstermektedir.
Vücut Kitle İndeksi (BMI)
BMI, boyunuza göre vücut ağırlığınızı ölçen bir göstergedir. Bu, vücut ağırlığını deÄŸerlendirmenin bir yoludur. BMI, ne kadar kasınız olduÄŸunu ve vücudunuzda ne kadar fazla yaÄŸ bulunduÄŸunu ölçmez, bu nedenle sadece genel saÄŸlık için tek ölçüt olmamalıdır. Ancak, saÄŸlık ve hastalık riski açısından faydalı bir araç olabilir. ÇoÄŸu yetiÅŸkin için saÄŸlıklı bir BMI aralığı 18.5 ile 24.9 arasındadır.
TeÅŸhis ve Tedavi Sonrası Kilo Yönetimi
Birçok kiÅŸi, meme kanseri teÅŸhisi ve tedavisi sonrası kilo alır. Kilo almanın çeÅŸitli nedenleri olabilir, örneÄŸin:
-
Çok fazla kalori almak
-
Fiziksel olarak aktif olmamak
-
Menopoza erken girmek
-
Depresyon ve anksiyete gibi duygusal durumlar
-
Steroid ilaçları kullanmak, bu da daha fazla açlık hissine neden olabilir
-
Duygusal durumlarla baÅŸa çıkmak için aşırı yemek yemek
-
Tedavi yan etkileri nedeniyle, örneÄŸin yorgunluk veya mide bulantısı gibi, daha fazla yemek yemek
Kilo almak zor olabilir. Bu yüzden tedavi sürecinizde saÄŸlıklı bir kiloda kalmaya çalışmak önemlidir.
Kilo almayı önlemeye yardımcı olabilecek ipuçları:
-
Dengeli bir diyet seçin. Yardımcı ipuçları için “Tabaklarınızı Dengeleme” bölümüne bakın.
-
Düzenli egzersiz yapın.
-
Porsiyon boyutlarını kontrol edin.
-
YediÄŸiniz yemeÄŸi her zaman bir tabaÄŸa koyun, böylece ne kadar yediÄŸinizi bilirsiniz. Kutu ya da torbadan yemeyin.
-
TV izlerken, ekran başında (e-posta kontrolü ya da film izleme gibi) ya da telefonda konuÅŸurken yemek yemekten kaçının.
-
Günde 8 bardak sıvı için. Su veya kalorisiz içecekler (maden suyu gibi) tercih edin.
-
Günde 1 bardaktan fazla meyve suyu içmeyin. Taze meyve yemek, meyve suyu içmekten daha iyidir.
Diyetinizi bir anda deÄŸiÅŸtirmek zorunda deÄŸilsiniz. Her hafta 1 veya 2 hedef koyabilirsiniz. Gerilemeler yaÅŸarsanız, bunlardan öÄŸrenebilirsiniz. Küçük deÄŸiÅŸiklikler zaman içinde büyük sonuçlar doÄŸurur.
Sağlıklı Bir Diyet Planı Yapmak
AÅŸağıdaki yönergeler, saÄŸlıklı bir diyet planı yapmanıza yardımcı olabilir. Size en uygun diyeti bulmak için klinik diyetisyeninizle birlikte çalışın.
Kalori Kontrolü Yapın
• Tüm yemeklerde ve atıştırmalıklarda porsiyon boyutlarını kontrol edin.
• Bilinçli bir ÅŸekilde yiyin. YemeÄŸe baÅŸlamadan önce ve yedikten sonra ne kadar aç ya da doymuÅŸ hissettiÄŸinizi kontrol edin.
• Atıştırmalıklardan kaçının. Yemeklerinizi gün boyunca belirli saatlerde yiyin. Yalnızca gerçekten ihtiyaç duyduÄŸunuzda saÄŸlıklı atıştırmalıkları tercih edin.
• Tatlandırılmış içeceklerden (gazlı içecekler gibi) kaçının.
• Alkol tüketimini sınırlayın. Daha fazla bilgi için "Alkolü Sınırlayın" bölümüne göz atın.
Bitkisel Bazlı Gıdaları Seçin
• Vejeteryanlar, meyveler ve diÄŸer tam bitkisel gıdalar, diyetinizin en büyük kısmını oluÅŸturmalıdır.
• Farklı renklerde (örneÄŸin koyu yeÅŸil, mor, turuncu, sarı, kırmızı ve beyaz gibi) çok çeÅŸitli sebzeler ve meyveler yiyin. Bu, farklı besin maddeleri almanızı saÄŸlar.
• Günde yaklaşık 3 bardak sebze ve 1-2 bardak meyve yemeye çalışın.
Toplam ve Eklenmiş Şekerleri Sınırlayın
Åžekerler, birçok gıdada doÄŸal olarak bulunur, örneÄŸin taze meyve ve süt gibi. DoÄŸal ÅŸekerleri ölçülü porsiyonlarla yemek sorun deÄŸildir.
Bazı gıdalar (gazlı içecekler, meyve içecekleri, atıştırmalıklar ve tatlılar gibi) eklenmiÅŸ ÅŸekerler içerir (doÄŸal olarak bulunmayan ÅŸekerler). EklenmiÅŸ ÅŸekerler, diyetinize fazla kalori ekleyebilir. Zamanla, bu fazla kilo almanıza veya obeziteye yol açabilir. Ayrıca kan ÅŸekeriniz ve insülinle ilgili sorunlara yol açabilir. İnsülin sorunları, kronik hiperglisemi (yüksek kan ÅŸekeri), hiperinsülinemi (kanınızda fazla insülin olması) ve insülin direnci gibi durumları içerebilir. Bu durumlar, meme kanseri ve bazı diÄŸer kanser türlerine yakalanma riskinizi artırabilir. Dünya SaÄŸlık Örgütü (WHO), günlük 25 gram (6 çay kaşığı) eklenmiÅŸ ÅŸekerden fazlasını yememeyi öneriyor. Bu ölçü, 2.000 kalori tüketen biri içindir.
Åžeker alımınızı sınırlamak için bu önerileri takip edin:
• Gıda etiketlerini okuyarak, bir gıdanın veya içeceÄŸin ne kadar eklenmiÅŸ ÅŸeker içerdiÄŸini öÄŸrenin.
-
EklenmiÅŸ ÅŸekerler için gram ve % Günlük DeÄŸer artık zorunludur. Daha az ÅŸeker daha iyidir.
-
İçindekiler, azalan (azalan) sırayla listelenir. Bu, ürünün listedeki ilk maddelerden daha fazla olduÄŸunu ve son maddelerden daha az olduÄŸunu gösterir. Åžekerin, listedeki ilk birkaç içerikten biri olmadığından emin olun.
-
Gıda etiketleri eklenmiş şekerleri farklı şekillerde listeleyebilir. Dikkat etmeniz gereken bazı isimler şunlardır:
-
Mısır şurubu
-
Kahverengi pirinç ÅŸurubu
-
Yüksek fruktozlu mısır ÅŸurubu
-
Muskovado
-
Meyve suyu konsantresi
-
Maltoz
-
Dekstroz
-
Buharlaştırılmış şeker kamışı suyu
-
Turbinado ÅŸeker
-
Sükroz
-
Glikoz
-
Fruktoz
-
Arpa maltı
-
Ham ÅŸeker
-
Bal
-
AkçaaÄŸaç ÅŸurubu
-
Şeker kamışı şeker
-
İnvert şeker
• Servis başına 15 gramdan fazla ÅŸeker içeren gıdaları özel günler için saklayın.
• Unutmayın ki ÅŸeker, ham, kahverengi, beyaz, organik veya pudra ÅŸekeri olsa da ÅŸeker ÅŸeker olarak kabul edilir.
EÄŸer baÅŸka saÄŸlık endiÅŸeleriniz (örneÄŸin diyabet, prediyabet, insülin direnci veya obezite gibi) varsa, klinik diyetisyeninizle konuÅŸun.
-
Diyetinizde Lif Bulundurun
Lif, bitkilerin içinde bulunan, ancak vücudunuz tarafından sindirilemeyen bir bileÅŸendir. Lif, saÄŸlığınız için faydalıdır ve size ÅŸu konularda yardımcı olabilir:
• Kan ÅŸekerinizi doÄŸru seviyelerde tutmaya yardımcı olur.
• Kolesterol seviyelerinizi düÅŸürür.
• Düzenli bağırsak hareketleri saÄŸlar (kabızlık, alışılmadık ÅŸekilde az bağırsak hareketi olmasına engel olur).
• Yemekten sonra daha uzun süre tok ve memnun hissetmenize yardımcı olur.
ÇoÄŸu insanın günde en az 25-35 gram lif yemesi gerekir. Bunu, günde yaklaşık 2 ½ bardak sebze veya baklagil, 2 bardak meyve ve 3 porsiyon tam tahıl (örneÄŸin 1 ½ bardak tam tahıl gevreÄŸi, yulaf, tam buÄŸday makarna, darı, kinoa, kahverengi pirinç veya diÄŸer piÅŸmiÅŸ tam tahıllar veya 3 dilim tam buÄŸday ekmeÄŸi) yiyerek yapabilirsiniz.
Lif miktarını kısa süre içinde artırmak gaz ve ÅŸiÅŸkinliÄŸe neden olabilir. Diyetinize lif kaynaklarını yavaÅŸça ekleyin ve bol su için. Bu, vücudunuzun bu deÄŸiÅŸikliÄŸe alışmasına yardımcı olacaktır.
Lif İçeren Gıdalar
Yüksek lifli gıdalar genellikle porsiyon başına en az 3 gram lif içerir. Sebzeler, meyveler, fasulye ve tam tahıllar genellikle lif açısından zengindir. Ayrıca birçok vitamin ve mineral içerirler. Tam tahıllar, tüm tahıl tohumlarını içerir. Rafine tahıllardan daha iyidirler. Tam tahıl örnekleri ÅŸunlardır:
• Kahverengi pirinç, siyah pirinç ve yabani pirinç
• Spelt
• Darı
• Kinoa
• Bulgur
• Yulaf ve yulaf ezmesi
• Kara buÄŸday
• Arpa
• Tam buÄŸday
• Mısır patlağı
Gıda etiketlerini okuyarak lif açısından zengin olanları bulun. "Tam" veya "tam tahıl" kelimelerinin ilk içerikten önce listelendiÄŸi etiketler iyi lif kaynaklarıdır. ÖrneÄŸin, "tam buÄŸday unu"yu ekmekteki ilk içerik olarak arayın, sadece "buÄŸday unu" deÄŸil.
Bazı gıdalar, örneÄŸin yoÄŸurtlar ve atıştırmalık barlar, ÅŸimdi eklenmiÅŸ lif (örneÄŸin inulin) içeriyor. Bu eklenmiÅŸ liflerin, doÄŸal olarak bulunan lifler gibi aynı saÄŸlık yararlarını saÄŸladığına dair yeterli kanıt yoktur.
Gıda Takviyeleri Hakkında
Gerekirse alabileceÄŸiniz birçok diyet takviyesi bulunmaktadır. Bunlar, haplar, sıvılar ve tozlar gibi çeÅŸitli formlarda gelir.
En saÄŸlıklı ve en iyi yol, besinleri yiyeceklerden almaktır. ÇoÄŸu insan, dengeli ve çoÄŸunlukla bitki bazlı bir diyetle ihtiyaç duyduÄŸu besinleri alabilir. Ancak bazı insanlar, takviyelerle bazı besinleri almak zorunda olabilirler. Takviyelere ihtiyacınız olup olmadığını ÅŸu durumlarda düÅŸünebilirsiniz:
-
Belirli tıbbi durumlarınız varsa,
-
Özel bir diyetteyseniz,
-
Vegan iseniz (hiçbir hayvansal ürün yemezsiniz),
-
65 yaşında veya daha büyük iseniz,
-
Hamileyseniz veya yakında hamile kalmayı planlıyorsanız,
-
Bir besin eksikliği veya yetersizliği varsa (belirli bir besini yeterince alamıyorsanız).
Takviye almanız gerektiÄŸini düÅŸünüyorsanız, saÄŸlık saÄŸlayıcınızdan veya klinik diyetisyeninizden daha fazla bilgi isteyebilirsiniz.
Gıda Takviyeleri ile İlgili Güvenlik Önlemleri
-
İlaçlarla, kemoterapi ve endokrin (hormon) tedavisi de dahil olmak üzere etkileÅŸime girebilir,
-
Birbirleriyle etkileÅŸime girebilir,
-
Ciddi yan etkilere neden olabilir,
-
Ürün güvenliÄŸi, içeriÄŸi veya kalitesi açısından düzenlenmemiÅŸ olabilir.
Kullandığınız tüm takviyeler hakkında saÄŸlık ekibinizin bilmesi önemlidir. Bu, vitaminler, mineraller, bitkiler, botanikler ve diÄŸer takviyeleri içerir.
Kaynak ve daha fazla bilgi için: www.mskcc.org/herbs
Organik Gıdalar Hakkında
Bir gıda, "organik" olarak etiketlendiÄŸinde, bu, tarım iÅŸletmelerinin ve tesislerin bu gıdayı belirli kurallara göre yetiÅŸtirdiÄŸi anlamına gelir. Bu kurallar ÅŸunları içerir:
-
Organik bitki gıdaları, sentetik (insan yapımı) pestisitler veya herbisitler (böcek ve yabani otları kontrol etmek için kullanılan maddeler) kullanılmadan yetiÅŸtirilmelidir.
-
Organik hayvansal ürünler, büyüme hormonları veya antibiyotikler (hayvanların daha hızlı büyümesini saÄŸlamak veya hastalıkları tedavi etmek için verilen maddeler) kullanılmadan üretilmelidir. Bu hayvanlara organik yiyecekler verilmelidir. DiÄŸer hayvanlardan yapılan yiyecekler verilemez.
-
Organik gıdalar genetik olarak deÄŸiÅŸtirilmiÅŸ organizmalar (GDO) deÄŸildir; bu, genetik materyallerinin (DNA) yetiÅŸtirilmeden önce hiçbir ÅŸekilde deÄŸiÅŸtirilmediÄŸi anlamına gelir.
Organik gıdaların bazı faydaları vardır ve bazı insanlar için önemli bir kiÅŸisel tercihtir. Ancak, organik gıdaların saÄŸlık için daha iyi olduÄŸu konusunda yeterli araÅŸtırma bulunmamaktadır. Onları daha fazla yemek, kanser riskinizi düÅŸürmez. Bazı organik gıdalar, diÄŸer gıdalara kıyasla daha pahalı olabilir veya daha zor bulunabilir.
Her durumda, her türlü meyve ve sebzeyi bolca tüketmeniz önemlidir. Organik olup olmamaları çok önemli deÄŸildir.
Meme Kanseri Tedavisi Sırasında İyi Beslenme
Meme kanseri için birçok tedavi türü bulunmaktadır. Tedavi sırasında iyi beslenmek önemlidir. Meme kanseri tedavisi sırasında iyi beslenmek ÅŸunlara yardımcı olabilir:
-
Daha güçlü hissetmek
-
Daha fazla enerjiye sahip olmak
-
Yan etkileri yönetmek
-
Ağırlık artışını veya kaybını önlemek ya da azaltmak
-
DoÄŸru besinleri almak
-
Gıda kaynaklı hastalık riskini düÅŸürmek (gıda zehirlenmesi)
-
Dehidrasyonu (vücudun susuz kalmasını) engellemek
-
Ameliyat sonrası iyileşmeyi hızlandırmak
