

Beslenme ve Meme Kanseri
Bu bilgiler, meme kanseriniz varsa, meme kanseri geçirdiyseniz veya meme kanseri riski yüksek biriyseniz, sağlıklı beslenme seçimleri yapmanıza yardımcı olacaktır.
Meme Kanseri Risk Faktörleri
Bazı faktörler, bir kişinin meme kanseri geliştirme olasılığını artırabilir. Bu faktörlere risk faktörleri denir. Bazı risk faktörleri kontrolünüz altındadır, bazıları ise değildir.
Değiştirilemeyen risk faktörlerine örnekler:
-
Kadın olmak
-
İlk adet dönemini erken yaşta görmek
-
Yaşlanmak
-
Ailede meme kanseri öyküsü bulunması (ailenizde başka kişilerin meme kanseri geçirmiş olması)
-
Meme kanseri riskinizi artıran belirli genlere (DNA) sahip olmak
Değiştirilebilir risk faktörlerine örnekler:
-
Fazla kilolu veya obez olmak (özellikle menopozdan sonra)
-
Fiziksel olarak aktif olmamak
-
Aşırı alkol tüketimi
-
Sigara içmek
Meme kanseri ve erkekler:
Erkekler de kadınlarla aynı risk faktörlerine sahiptir. Bu kaynaktaki diyet ve yaşam tarzı önerilerinin çoğu herkes için uygundur. Spesifik bilgiler hakkında sorularınız varsa sağlık uzmanınıza danışın.
Sağlıklı Kilo Koruma
Sağlıklı bir vücut ağırlığına ulaşmak ve bunu korumak, genel sağlık için yapabileceğiniz en önemli şeylerden biridir. Fazla kilo ve aşırı vücut yağı, belirli kanser türleri, tip 2 diyabet, yüksek tansiyon ve kalp hastalığı gibi bazı hastalıklarla ilişkilidir.
Menopoz sonrası fazla kilolu veya obez olan kişilerin meme kanseri riski daha yüksektir. Araştırmalar, meme kanseri tedavisi sırasında veya sonrasında çok fazla kilo almanın, kanserin geri dönme riskini ve diğer kanserlere yakalanma riskini artırabileceğini göstermektedir.
Vücut kitle indeksi (VKİ):
VKİ, kilonuzu boyunuza göre değerlendiren bir ölçüdür. Sağlıklı bir VKİ, çoğu yetişkin için 18.5 ile 24.9 arasındadır.
VKİ tablosu (örnek):
-
Zayıf: 18.5'in altında
-
Normal: 18.5 - 24.9
-
Fazla kilolu: 25.0 - 29.9
-
Obezite: 30.0 - 39.9
-
Aşırı obezite: 40.0 ve üstü
VKİ yalnızca bir sağlık ölçütüdür; bel çevresi gibi diğer ölçütler de hastalık riskini değerlendirmek için kullanılabilir.
Tedavi Sonrası Kilo Alımını Yönetme
Meme kanseri teşhisi ve tedavisinden sonra kilo almak yaygındır. Bunun nedenleri arasında şunlar bulunabilir:
-
Çok fazla kalori tüketmek
-
Fiziksel olarak aktif olmamak
-
Erken menopoza girmek
-
Depresyon ve anksiyete yaşamak
-
Steroid ilaçların iştah artırıcı etkileri
-
Duygusal yeme alışkanlıkları
-
Yorgunluk veya bulantı gibi tedavi yan etkileri nedeniyle fazla yemek
Kilo aldıysanız, kilo vermek zor olabilir. Bu nedenle, tedavi sırasında sağlıklı bir kiloda kalmaya çalışmak önemlidir.
Kilo alımını önlemek için ipuçları:
-
Dengeli bir diyet seçin (örneğin, "Tabak Dengeleme" bölümüne bakın).
-
Düzenli egzersiz yapın.
-
Porsiyon boyutlarını kontrol edin.
-
Yemekleri bir tabağa koyarak yiyin; doğrudan ambalajdan veya torbadan yemekten kaçının.
-
Televizyon izlerken veya telefonda konuşurken yemekten kaçının.
-
Günde 8 bardak su için; kalorisi olmayan içecekleri tercih edin.
Tabak Dengeleme
Sağlıklı beslenmeye çalışırken tabağınızdaki yiyeceklerin dengesi önemlidir. Tabağın üçte ikisi veya daha fazlası bitkisel gıdalardan oluşmalıdır:
-
Sebzeler (özellikle nişastasız sebzeler, örneğin brokoli, ıspanak, mantar)
-
Tam tahıllar (örneğin kahverengi pirinç, tam buğday makarna)
-
Meyveler (örneğin elma, portakal, yaban mersini)
Tabağın üçte biri hayvansal protein içerebilir:
-
Balık (somon, sardalya)
-
Yağsız süt ürünleri (örneğin yoğurt)
-
Tavuk, hindi veya haftada 1-2 kez kırmızı et
Hayvansal protein yerine bitkisel protein (örneğin fasulye, tofu) tercih edebilirsiniz.
Porsiyon Kontrolü
Bir porsiyon boyutu, yemeyi seçtiğiniz miktardır. Bir servis boyutu ise standart bir miktardır ve bazen önerilen tüketim miktarını temsil edebilir.
Günümüzde, şişelenmiş, ambalajlı ve restoran yiyeceklerinin porsiyon boyutları oldukça büyümüştür. İşte bazı yiyeceklerin önerilen servis boyutları:

Günlük ölçüm ve porsiyon ipuçları:
-
Ölçüm kapları ve kaşıkları kullanarak porsiyonlarınızı ölçebilirsiniz.
-
İşte hatırlamanız gereken bazı yaygın ölçümler:
-
3 tatlı kaşığı = 1 yemek kaşığı
-
4 yemek kaşığı = ¼ su bardağı
-
8 ons = 1 su bardağı
-
2 su bardağı = 1 pint
-
Gıda Etiketlerini Anlamak
Gıda etiketlerini okumak ve anlamak, sağlıklı yiyecek ve içecek seçimleri yapmanıza yardımcı olabilir. Etiketler, şu bilgiler gibi detayları içerir:
-
1 porsiyondaki eklenmiş şeker miktarı
-
1 porsiyondaki D vitamini ve potasyum miktarı
-
Porsiyon boyutu
-
1 porsiyondaki kalori miktarı
-
Günlük değer yüzdesi (örneğin sodyum, lif, D vitamini için)
Etiketlerdeki bilgilere dikkat ederek daha sağlıklı seçimler yapabilirsiniz.
Beslenme Günlüğü Tutma
Yediklerinizi ve içtiklerinizi yazılı bir günlükte takip etmek, beslenme alışkanlıklarınızın farkında olmanıza yardımcı olur. Bu yöntem, ne zaman, ne ve neden yediğinizi anlamanızı sağlar. Örneğin:
-
Gece geç saatte yemek yeme alışkanlığınızı fark edebilirsiniz.
-
Stresli veya sıkıldığınızda ne tür atıştırmalıklar seçtiğinizi görebilirsiniz.
Beslenme günlüğü tutmak, kilo ve beslenme hedeflerinize ulaşma olasılığınızı artırabilir. Günlüğünüzü, diyetisyeninizle paylaşarak beslenme hedeflerinize daha kolay ulaşabilirsiniz.
İyi bir günlük tutmak için ipuçları:
-
Yediklerinizi hemen not alın.
Sağlıklı Kilo Yönetimi
Sağlıklı bir vücut ağırlığına ulaşmak ve bunu korumak, genel sağlığınız için yapabileceğiniz en önemli şeylerden biridir. Aşırı kilolu olmak ve fazla vücut yağına sahip olmak, bazı hastalıklarla, belirli kanser türleriyle, tip 2 diyabetle, yüksek tansiyonla ve kalp hastalıklarıyla ilişkilendirilmiştir.
Menopozu geçirmiş ve kilolu ya da obez olan kişilerde meme kanseri riski daha yüksektir. Araştırmalar, meme kanseri tedavisi sırasında veya sonrasında çok fazla kilo almanın, hem meme kanserinin tekrar etme riskini hem de diğer kanserlerin riskini artırabileceğini göstermektedir.
Vücut Kitle İndeksi (BMI)
BMI, boyunuza göre vücut ağırlığınızı ölçen bir göstergedir. Bu, vücut ağırlığını değerlendirmenin bir yoludur. BMI, ne kadar kasınız olduğunu ve vücudunuzda ne kadar fazla yağ bulunduğunu ölçmez, bu nedenle sadece genel sağlık için tek ölçüt olmamalıdır. Ancak, sağlık ve hastalık riski açısından faydalı bir araç olabilir. Çoğu yetişkin için sağlıklı bir BMI aralığı 18.5 ile 24.9 arasındadır.
Teşhis ve Tedavi Sonrası Kilo Yönetimi
Birçok kişi, meme kanseri teşhisi ve tedavisi sonrası kilo alır. Kilo almanın çeşitli nedenleri olabilir, örneğin:
-
Çok fazla kalori almak
-
Fiziksel olarak aktif olmamak
-
Menopoza erken girmek
-
Depresyon ve anksiyete gibi duygusal durumlar
-
Steroid ilaçları kullanmak, bu da daha fazla açlık hissine neden olabilir
-
Duygusal durumlarla başa çıkmak için aşırı yemek yemek
-
Tedavi yan etkileri nedeniyle, örneğin yorgunluk veya mide bulantısı gibi, daha fazla yemek yemek
Kilo almak zor olabilir. Bu yüzden tedavi sürecinizde sağlıklı bir kiloda kalmaya çalışmak önemlidir.
Kilo almayı önlemeye yardımcı olabilecek ipuçları:
-
Dengeli bir diyet seçin. Yardımcı ipuçları için “Tabaklarınızı Dengeleme” bölümüne bakın.
-
Düzenli egzersiz yapın.
-
Porsiyon boyutlarını kontrol edin.
-
Yediğiniz yemeği her zaman bir tabağa koyun, böylece ne kadar yediğinizi bilirsiniz. Kutu ya da torbadan yemeyin.
-
TV izlerken, ekran başında (e-posta kontrolü ya da film izleme gibi) ya da telefonda konuşurken yemek yemekten kaçının.
-
Günde 8 bardak sıvı için. Su veya kalorisiz içecekler (maden suyu gibi) tercih edin.
-
Günde 1 bardaktan fazla meyve suyu içmeyin. Taze meyve yemek, meyve suyu içmekten daha iyidir.
Diyetinizi bir anda değiştirmek zorunda değilsiniz. Her hafta 1 veya 2 hedef koyabilirsiniz. Gerilemeler yaşarsanız, bunlardan öğrenebilirsiniz. Küçük değişiklikler zaman içinde büyük sonuçlar doğurur.
Sağlıklı Bir Diyet Planı Yapmak
Aşağıdaki yönergeler, sağlıklı bir diyet planı yapmanıza yardımcı olabilir. Size en uygun diyeti bulmak için klinik diyetisyeninizle birlikte çalışın.
Kalori Kontrolü Yapın
• Tüm yemeklerde ve atıştırmalıklarda porsiyon boyutlarını kontrol edin.
• Bilinçli bir şekilde yiyin. Yemeğe başlamadan önce ve yedikten sonra ne kadar aç ya da doymuş hissettiğinizi kontrol edin.
• Atıştırmalıklardan kaçının. Yemeklerinizi gün boyunca belirli saatlerde yiyin. Yalnızca gerçekten ihtiyaç duyduğunuzda sağlıklı atıştırmalıkları tercih edin.
• Tatlandırılmış içeceklerden (gazlı içecekler gibi) kaçının.
• Alkol tüketimini sınırlayın. Daha fazla bilgi için "Alkolü Sınırlayın" bölümüne göz atın.
Bitkisel Bazlı Gıdaları Seçin
• Vejeteryanlar, meyveler ve diğer tam bitkisel gıdalar, diyetinizin en büyük kısmını oluşturmalıdır.
• Farklı renklerde (örneğin koyu yeşil, mor, turuncu, sarı, kırmızı ve beyaz gibi) çok çeşitli sebzeler ve meyveler yiyin. Bu, farklı besin maddeleri almanızı sağlar.
• Günde yaklaşık 3 bardak sebze ve 1-2 bardak meyve yemeye çalışın.
Toplam ve Eklenmiş Şekerleri Sınırlayın
Şekerler, birçok gıdada doğal olarak bulunur, örneğin taze meyve ve süt gibi. Doğal şekerleri ölçülü porsiyonlarla yemek sorun değildir.
Bazı gıdalar (gazlı içecekler, meyve içecekleri, atıştırmalıklar ve tatlılar gibi) eklenmiş şekerler içerir (doğal olarak bulunmayan şekerler). Eklenmiş şekerler, diyetinize fazla kalori ekleyebilir. Zamanla, bu fazla kilo almanıza veya obeziteye yol açabilir. Ayrıca kan şekeriniz ve insülinle ilgili sorunlara yol açabilir. İnsülin sorunları, kronik hiperglisemi (yüksek kan şekeri), hiperinsülinemi (kanınızda fazla insülin olması) ve insülin direnci gibi durumları içerebilir. Bu durumlar, meme kanseri ve bazı diğer kanser türlerine yakalanma riskinizi artırabilir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), günlük 25 gram (6 çay kaşığı) eklenmiş şekerden fazlasını yememeyi öneriyor. Bu ölçü, 2.000 kalori tüketen biri içindir.
Şeker alımınızı sınırlamak için bu önerileri takip edin:
• Gıda etiketlerini okuyarak, bir gıdanın veya içeceğin ne kadar eklenmiş şeker içerdiğini öğrenin.
-
Eklenmiş şekerler için gram ve % Günlük Değer artık zorunludur. Daha az şeker daha iyidir.
-
İçindekiler, azalan (azalan) sırayla listelenir. Bu, ürünün listedeki ilk maddelerden daha fazla olduğunu ve son maddelerden daha az olduğunu gösterir. Şekerin, listedeki ilk birkaç içerikten biri olmadığından emin olun.
-
Gıda etiketleri eklenmiş şekerleri farklı şekillerde listeleyebilir. Dikkat etmeniz gereken bazı isimler şunlardır:
-
Mısır şurubu
-
Kahverengi pirinç şurubu
-
Yüksek fruktozlu mısır şurubu
-
Muskovado
-
Meyve suyu konsantresi
-
Maltoz
-
Dekstroz
-
Buharlaştırılmış şeker kamışı suyu
-
Turbinado şeker
-
Sükroz
-
Glikoz
-
Fruktoz
-
Arpa maltı
-
Ham şeker
-
Bal
-
Akçaağaç şurubu
-
Şeker kamışı şeker
-
İnvert şeker
• Servis başına 15 gramdan fazla şeker içeren gıdaları özel günler için saklayın.
• Unutmayın ki şeker, ham, kahverengi, beyaz, organik veya pudra şekeri olsa da şeker şeker olarak kabul edilir.
Eğer başka sağlık endişeleriniz (örneğin diyabet, prediyabet, insülin direnci veya obezite gibi) varsa, klinik diyetisyeninizle konuşun.
-
Diyetinizde Lif Bulundurun
Lif, bitkilerin içinde bulunan, ancak vücudunuz tarafından sindirilemeyen bir bileşendir. Lif, sağlığınız için faydalıdır ve size şu konularda yardımcı olabilir:
• Kan şekerinizi doğru seviyelerde tutmaya yardımcı olur.
• Kolesterol seviyelerinizi düşürür.
• Düzenli bağırsak hareketleri sağlar (kabızlık, alışılmadık şekilde az bağırsak hareketi olmasına engel olur).
• Yemekten sonra daha uzun süre tok ve memnun hissetmenize yardımcı olur.
Çoğu insanın günde en az 25-35 gram lif yemesi gerekir. Bunu, günde yaklaşık 2 ½ bardak sebze veya baklagil, 2 bardak meyve ve 3 porsiyon tam tahıl (örneğin 1 ½ bardak tam tahıl gevreği, yulaf, tam buğday makarna, darı, kinoa, kahverengi pirinç veya diğer pişmiş tam tahıllar veya 3 dilim tam buğday ekmeği) yiyerek yapabilirsiniz.
Lif miktarını kısa süre içinde artırmak gaz ve şişkinliğe neden olabilir. Diyetinize lif kaynaklarını yavaşça ekleyin ve bol su için. Bu, vücudunuzun bu değişikliğe alışmasına yardımcı olacaktır.
Lif İçeren Gıdalar
Yüksek lifli gıdalar genellikle porsiyon başına en az 3 gram lif içerir. Sebzeler, meyveler, fasulye ve tam tahıllar genellikle lif açısından zengindir. Ayrıca birçok vitamin ve mineral içerirler. Tam tahıllar, tüm tahıl tohumlarını içerir. Rafine tahıllardan daha iyidirler. Tam tahıl örnekleri şunlardır:
• Kahverengi pirinç, siyah pirinç ve yabani pirinç
• Spelt
• Darı
• Kinoa
• Bulgur
• Yulaf ve yulaf ezmesi
• Kara buğday
• Arpa
• Tam buğday
• Mısır patlağı
Gıda etiketlerini okuyarak lif açısından zengin olanları bulun. "Tam" veya "tam tahıl" kelimelerinin ilk içerikten önce listelendiği etiketler iyi lif kaynaklarıdır. Örneğin, "tam buğday unu"yu ekmekteki ilk içerik olarak arayın, sadece "buğday unu" değil.
Bazı gıdalar, örneğin yoğurtlar ve atıştırmalık barlar, şimdi eklenmiş lif (örneğin inulin) içeriyor. Bu eklenmiş liflerin, doğal olarak bulunan lifler gibi aynı sağlık yararlarını sağladığına dair yeterli kanıt yoktur.
Gıda Takviyeleri Hakkında
Gerekirse alabileceğiniz birçok diyet takviyesi bulunmaktadır. Bunlar, haplar, sıvılar ve tozlar gibi çeşitli formlarda gelir.
En sağlıklı ve en iyi yol, besinleri yiyeceklerden almaktır. Çoğu insan, dengeli ve çoğunlukla bitki bazlı bir diyetle ihtiyaç duyduğu besinleri alabilir. Ancak bazı insanlar, takviyelerle bazı besinleri almak zorunda olabilirler. Takviyelere ihtiyacınız olup olmadığını şu durumlarda düşünebilirsiniz:
-
Belirli tıbbi durumlarınız varsa,
-
Özel bir diyetteyseniz,
-
Vegan iseniz (hiçbir hayvansal ürün yemezsiniz),
-
65 yaşında veya daha büyük iseniz,
-
Hamileyseniz veya yakında hamile kalmayı planlıyorsanız,
-
Bir besin eksikliği veya yetersizliği varsa (belirli bir besini yeterince alamıyorsanız).
Takviye almanız gerektiğini düşünüyorsanız, sağlık sağlayıcınızdan veya klinik diyetisyeninizden daha fazla bilgi isteyebilirsiniz.
Gıda Takviyeleri ile İlgili Güvenlik Önlemleri
-
İlaçlarla, kemoterapi ve endokrin (hormon) tedavisi de dahil olmak üzere etkileşime girebilir,
-
Birbirleriyle etkileşime girebilir,
-
Ciddi yan etkilere neden olabilir,
-
Ürün güvenliği, içeriği veya kalitesi açısından düzenlenmemiş olabilir.
Kullandığınız tüm takviyeler hakkında sağlık ekibinizin bilmesi önemlidir. Bu, vitaminler, mineraller, bitkiler, botanikler ve diğer takviyeleri içerir.
Kaynak ve daha fazla bilgi için: www.mskcc.org/herbs
Organik Gıdalar Hakkında
Bir gıda, "organik" olarak etiketlendiğinde, bu, tarım işletmelerinin ve tesislerin bu gıdayı belirli kurallara göre yetiştirdiği anlamına gelir. Bu kurallar şunları içerir:
-
Organik bitki gıdaları, sentetik (insan yapımı) pestisitler veya herbisitler (böcek ve yabani otları kontrol etmek için kullanılan maddeler) kullanılmadan yetiştirilmelidir.
-
Organik hayvansal ürünler, büyüme hormonları veya antibiyotikler (hayvanların daha hızlı büyümesini sağlamak veya hastalıkları tedavi etmek için verilen maddeler) kullanılmadan üretilmelidir. Bu hayvanlara organik yiyecekler verilmelidir. Diğer hayvanlardan yapılan yiyecekler verilemez.
-
Organik gıdalar genetik olarak değiştirilmiş organizmalar (GDO) değildir; bu, genetik materyallerinin (DNA) yetiştirilmeden önce hiçbir şekilde değiştirilmediği anlamına gelir.
Organik gıdaların bazı faydaları vardır ve bazı insanlar için önemli bir kişisel tercihtir. Ancak, organik gıdaların sağlık için daha iyi olduğu konusunda yeterli araştırma bulunmamaktadır. Onları daha fazla yemek, kanser riskinizi düşürmez. Bazı organik gıdalar, diğer gıdalara kıyasla daha pahalı olabilir veya daha zor bulunabilir.
Her durumda, her türlü meyve ve sebzeyi bolca tüketmeniz önemlidir. Organik olup olmamaları çok önemli değildir.
Meme Kanseri Tedavisi Sırasında İyi Beslenme
Meme kanseri için birçok tedavi türü bulunmaktadır. Tedavi sırasında iyi beslenmek önemlidir. Meme kanseri tedavisi sırasında iyi beslenmek şunlara yardımcı olabilir:
-
Daha güçlü hissetmek
-
Daha fazla enerjiye sahip olmak
-
Yan etkileri yönetmek
-
Ağırlık artışını veya kaybını önlemek ya da azaltmak
-
Doğru besinleri almak
-
Gıda kaynaklı hastalık riskini düşürmek (gıda zehirlenmesi)
-
Dehidrasyonu (vücudun susuz kalmasını) engellemek
-
Ameliyat sonrası iyileşmeyi hızlandırmak
